جلسه مهر 95

4 مهر ماه 95 ساعت 11:30 در سالن قائم بیمارستان مفید با حضور : آقایان دکتر عبداله کریمی و دکتر سید علیرضا فهیم زاد و سرکارخانم دکتر رکسانا منصور قنائی

طراحی الگوریتم های مربوط به بیماریها و شکایات شایع کودکان که در قالب کتاب الگوریتم کودکان تدوین یافته است با برگزاری جلسات منظم هفتگی از حدود بیش از پنج سال قبل شروع شده و با صرف ساعت ها مطالعه و بحث و بررسی به مرحله نیمه نهایی رسیده و بعد بارها برای رفع اشکال مورد مطالعه، مداقه و بحث مجدد قرار گرفته است تا اشکالات احتمالی به حداقل برسد. هر چند ادعای اینکه الگوریتم های ارایه شده بهترین و مناسب ترین نوع ممکن برای جامعه ما باشند سخنی بیهوده است، اما همکاران اذعان دارند که مشغله زیاد کاری بسیاری از صاحبنظران ، عدم علاقه بعضی از دوستان برای صرف وقت و بحث و بررسی در قالب یک تیم منسجم و تنوع تفکر و روش صاحب نظران، حصول توافق بر سر الگوریتم ها را به شدت سخت می کند. هر چند این موانع باعث نشد که گروه تدوین ناامید شده و از تلاش باز ایستاده و سختی کار و دشواری حصول توافق را دلیلی محکم برای کار نکردن بداند و از همه به هیچ برسد. ما این بهانه را آفتی هولناک تشخیص دادیم و ترجیح دادیم در حد توان بکوشیم و مجموعه ای قابل استفاده را تحویل همکاران گرامی بدهیم، ما برای تدوین، بهانه های مثبت و دلایل زیادی را داشتیم که عبارتند از:

1)      ارائه الگوی فکری متناسب با وضعیت بیمار برای آسان سازی تفکر.

2)      تشخیص و درمان بموقع بیماری ها و ارتقائ سطح سلامت جامعه.

3)      تقاضای جامعه پزشکی، مرکز مطالعه و گسترش و گروه کودکان علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، انجمنهای علمی عفونی و کودکان  برای داشتن راهنمای عمل برای بیماری های شایع و مهم.

4)      همگون سازی اطلاعات پراکنده و ناهمگون و تلاش برای حل اختلاف نظرهای موجود در کتب مرجع معتبر بر اساس شواهد بالینی و بومی سازی آنها.

5)      جلوگیری از بروز حوادث ناخواسته.

6)      کاهش هزینه های مداخلات تشخیصی و درمانی با ارایه روش های گام به گام و بر اساس شواهد بالینی.

7)      کاهش میزان قصورات پزشکی و شکایات قضائی.

با ارایه الگوریتم که نوعی الگوی فکری است به پزشک گفته می شود که در برخورد با یک بیماری، علامت و یا نشانه ای از بیماری ها، افکار خود را در مسیر خاصی کانالیزه کند، ولی این بدان مفهوم نیست که فکر خود را بکار نیندازد و در مورد وضعیت بیمار خود تفکر سنجیده ای نداشته باشد. الگوریتم باید بعنوان تسهیل گر و تقویت کننده فکر جست وجوگر عمل نماید تا بر سر دو راهی ها، در شرایط سختی کار و اضطراب، انتخاب برتری صورت بگیرد. باید دانست که همیشه نمی شود با یک نقشه کلی به نتایج بهتری رسید چه نحوه پاسخ میزبان به انواع بیماریها و متغیرهای مداخله گر متعددی باعث می شود که علایم و نشانه های یک بیماری در افراد مختلف تظاهرات متنوعی داشته باشد و نشود همیشه از یک راه به تشخیص یک بیماری رسید و از مجری الگوریتم تعطیلی فکر کنجکاو را طلب نمود.

پزشک باید با محدودیت های کاربردی الگوریتم ها آشنایی داشته باشد و بداند که بیمار الگوریتم را نخوانده است و التزامی نیز نداشته که بیماری خود را مطابق آن پیش ببرد تا با فرموله شدن آن به راحتی قابل تشخیص و درمان باشد. در این شرایط اگر پزشک الگوریتم را تنها راه اداره بیماری بداند، ممکن است در دام بن بست های وحشتناکی فرو بغلتد که راه خروجی نداشته باشد تا دوباره برگشته و از نو تصمیم بگیرد. لذا یک پزشک ضمن اینکه باید سعی نماید الگوها و معیارهای کارساز بیشتری را در ذهن خود داشته باشد تا در شرایط سخت تصمیم گیری از آشفتگی ذهنی، پراکندگی بیان و ناهماهنگی در عمل رها شود، ضروری است که همیشه در مورد هر بیماری تفکری سنجیده و مناسب حال داشته باشد تا به بن بست برنخورد.

مدتها بود که در نظر داشتیم برای بیماری ها و شکایات شایع و مهم کودکان، الگوسازی نموده و در قالب الگوریتم به همکارانی که تشنه الگو بودند و بارها آن را درخواست می کردند ارائه نماییم، تا اینکه خداوند دانا توفیق داد با تشکیل گروه تدوین الگوریتم در مرکز تحقیقات عفونی اطفال، جلد اول الگوریتم ها به رشته تحریر بیاید. این الگوریتم ها    می توانند در مدیریت بیماریها و شکایات شایع مورد استفاده متخصصین اطفال، پزشکان عمومی و پزشکان خانواده، هم در بیمارستانها و هم در مراکز درمانی سرپایی قرار گیرند. لازم به یادآوری است که  محدوده سنی بعد از دوره نوزادی در نظر گرفته شده است.

تلاش فراوانی بعمل آمد تا در تدوین الگوریتم ها:

1-      شیوه علمی – اجرائی مورد قبولی بکار گرفته شود.

2-      از منابع معتبر و به روز همراه با نقد و بررسی و نه مقلدانه استفاده شود.

3-      شرایط بومی مورد توجه باشد.

4-      اقتصاد سلامت و شرایط اجتماعی – اقتصادی بیماران و جامعه مورد توجه باشد.

5-      نظرات علمی مشاوران در حد امکان، وقت و علاقه آنها مورد استفاده قرار بگیرد.

6-      ضمن رعایت خلاصه نویسی حداکثر به ذکر نکات اصلی اکتفا شود.

امید است این هدیه علمی هر چند کوچک و ناقابل مورد عنایت جامعه پزشکی و همکاران گرامی قرار بگیرد

                                                                                                                                                     دکتر عبدالله کریمی و همکاران