در حالی که این روزها تب شیوع آنفلوآنزا در ایران بالا رفته است، متخصص کودکان تاکید دارد مردم از مصرف خودسرانه انواع آنتی بیوتیک ها در کودکان مبتلا جدا خودداری کنند.
به گزارش روابط عمومی انجمن پزشکان کودکان ایران به نقل از خبرگزاری فارس ؛ آنفلوآنزا یکی از شایعترین بیماریهای ویروسی در کودکان است که عمدتاً در فصول سرد سال بروز میکند و عامل آن ویروس آنفلوآنزای نوع A یا B است.این بیماری با علائمی مانند تب ناگهانی، لرز، دردهای عضلانی، سرفه خشک، گلودرد، خستگی و گاهی تهوع و استفراغ همراه است. دوره بیماری معمولاً بین ۵ تا ۷ روز طول میکشد، اما احساس ضعف و سرفه ممکن است مدت بیشتری باقی بماند. کودکان خردسال، بهویژه زیر پنج سال و نیز کودکان مبتلا به بیماریهای زمینهای مانند آسم یا بیماریهای قلبی، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض جدی مانند ذاتالریه (پنومونی) قرار دارند.از آنجا که آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است، آنتیبیوتیکها در درمان آن نقشی ندارند. آنتیبیوتیکها فقط بر باکتریها مؤثرند و مصرف بیمورد آنها باعث بروز مقاومت دارویی و آسیب به میکروفلور مفید بدن میشود. با این حال، در صورتی که عفونت باکتریایی ثانویه (مانند عفونت گوش یا سینوزیت باکتریایی) در کودک ایجاد شود، پزشک ممکن است آنتیبیوتیک مناسب را تجویز کند.
توصیه علمی متخصصین کودکان برای درمان آنفلوآنزا در بیشتر موارد شامل استراحت کافی، مصرف مایعات فراوان، تببرهای مناسب مانند استامینوفن یا ایبوپروفن (بر اساس سن و وزن کودک) و مراقبت از علائم است. همچنین واکسیناسیون سالانه آنفلوآنزا نقش مهمی در پیشگیری دارد. متخصصان تأکید میکنند که والدین باید از خوددرمانی پرهیز کرده و در صورت تداوم تب، مشکل تنفسی یا بیحالی شدید، به پزشک متخصص اطفال مراجعه کنند. این مراقبتها، ساده اما حیاتی، در پیشگیری از عوارض و بهبودی سریع کودک بسیار مؤثر است.
دکترعلی فرجی،متخصص بیماریهای کودکان و عضو هیات مدیره انجمن پزشکان کودکان ایران در گفتوگو با خبرنگار سلامت خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه شیوع بیماریهای تنفسی فوقانی در فصول سرد سال آغاز میشود، ویروسهای سرماخوردگی و آنفولانزا را به عنوان عوامل اصلی این بیماریها معرفی میکند.به گفته وی در حال حاضر، ویروس آنفولانزا در سطح کشور در حال گردش است و به طور خاص در میان کودکان، به ویژه آنهایی که در مهدکودکها و مدارس حضور دارند، شیوع بالایی دارد.
علت شیوع بالای آنفولانزا در کودکان
این متخصص کودکان دلیل اصلی شیوع بالای آنفولانزا در کودکان، حضور آنها در محیطهای تجمعی مانند کلاسهای درس و فضاهای مدرسه ذکر کرده و گفت: کودکان در این محیطها به راحتی ویروس را از طریق تنفس به یکدیگر منتقل میکنند.فرجی با اشاره به راهکارهای پیشگیری از انتقال بیماری، ابراز کرد: استفاده از ماسک توصیه میشود و افرادی که علائم بیماری دارند یا اخیراً تماس نزدیک با افراد مبتلا داشتهاند، از ماسک استفاده کنند. وی تاکید کرد: افراد بیمار تا حد امکان از تماس با افراد سالم خودداری کنند. به عنوان مثال، کودکانی که علائم دارند نباید به مدرسه بروند.مهمترین راه پیشگیری از انتقال بیماری، عدم حضور افراد بیمار در محیطهایی است که دیگران حضور دارند.این متخصص کودکان شستن مرتب دستها را به عنوان یک اقدام حیاتی برای پیشگیری از انتقال بیماری برشمرد.
دکتر فرجی با بیان اینکه پیشگیری کامل از انتقال آنفولانزا امکانپذیر نیست، زیرا امکان انتقال ویروس قبل از شروع علائم نیز وجود دارد، افزود: افرادی که ممکن است در روزهای آینده علائم بیماری را نشان دهند، در روزهایی که هنوز علائمی ندارند نیز میتوانند ویروس را منتقل کنند.
رویکردهای درمانی بیماری آنفولانزا میپردازد و بر این نکته تاکید دارد که درمان معمولا به صورت مراقبتی انجام میشود و مصرف آنتیبیوتیک در این بیماری جایگاهی ندارد. استراتژیهای درمانی را بر اساس شدت بیماری و شرایط بیمار تفکیک میکند و در نهایت، به لزوم بستری شدن برخی از بیماران در بیمارستان و مراقبتهای ویژه اشاره میکند.نکات کلیدی وی متذکر شد: در اکثر موارد، درمان آنفولانزا نیازمند مصرف داروهای خاص نیست و با مراقبتهای عمومی مانند مصرف مایعات، استراحت و استفاده از مسکنها، دوره بیماری طی میشود. فرجی افزود: آنفولانزا یک بیماری خود محدود شونده است و بدن با سیستم ایمنی خود، قادر به مقابله با ویروس است. عدم نیاز به مصرف آنتیبیوتیک در درمان آنفولانزا است. آنتیبیوتیکها بر روی باکتریها اثر دارند و در درمان بیماریهای ویروسی مانند آنفولانزا، هیچ تاثیری ندارند. این متخصص کودکان تاکید کرد: مصرف بیرویه آنتیبیوتیکها نه تنها به بهبود بیماری کمک نمیکند، بلکه میتواند منجر به مقاومت آنتیبیوتیکی و عوارض جانبی شود.وی تصریح کرد: افرادی که بیماریهای زمینهای دارند یا شدت بیماری آنفولانزا بالاست، با نظر پزشک میتوان از داروهای ضد ویروس استفاده کرد. این داروها میتوانند طول دوره بیماری را کاهش دهند و از بروز عوارض جدی جلوگیری کنند.
لزوم بستری شدن در موارد شدید
فرجی یادآور شد: بیمارانی که علائم بسیار شدیدی مانند تبهای بسیار بالا، بیحالی و اختلالات در آزمایشات خونی دارند، باید در بیمارستان بستری شوند. بستری شدن این بیماران به منظور کنترل دقیق علائم، جلوگیری از عوارض و ارائه مراقبتهای ویژه صورت میگیرد. عوارض بیماری آنفولانزا عضو هیِت مدیره متخصصان کودکان خاطرنشان کرد: برخی از بیماران به علت شدت بیماری یا بیماریهای زمینهای، ممکن است دچار عوارض آنفولانزا مانند عفونتهای ثانویه میکروبی، عفونتهای ریه، سختی تنفس و حتی عفونت دستگاه عصبی شوند. این عوارض میتوانند بسیار خطرناک باشند و نیازمند مراقبتهای ویژه در بیمارستان هستند. وی بیان کرد: درمان آنفولانزا باید بر اساس شدت بیماری و شرایط بیمار تعیین شود. در اکثر موارد، درمان مراقبتی کافی است، اما در موارد شدید، استفاده از داروهای ضد ویروس و بستری شدن در بیمارستان ضروری است.
عفونتهای ثانویه میکروبی
این متخصص کودکان به عفونتهای ثانویه میکروبی به عنوان یکی از عوارض آنفولانزا اشاره کرده و افزود: این عفونتها معمولا در اثر تضعیف سیستم ایمنی بدن در اثر ویروس آنفولانزا ایجاد میشوند.
عفونت دستگاه عصبی
فرجی به عفونت دستگاه عصبی به عنوان یکی از عوارض نادر اما جدی آنفولانزا اشاره کرده و گفت:درمان آنفولانزا معمولا نیازمند مراقبتهای عمومی است و مصرف آنتیبیوتیک جایگاهی ندارد. در موارد شدید، استفاده از داروهای ضد ویروس و بستری شدن در بیمارستان ضروری است.وی افزود: آنفولانزا میتواند عوارض جدی داشته باشد، بنابراین پیشگیری از آن از طریق واکسیناسیون و رعایت بهداشت فردی بسیار مهم است.